Foto van een onderzoeker

onderzoek

Onze collecties en onderzoeksinfrastructuur staan open voor alle onderzoekers. We vinden het fijn als scholieren, studenten, professionelen, burgerwetenschappers of mensen die zomaar eens iets willen komen opsporen, informatie bij ons komen zoeken en vinden.

Scholieren, studenten en burgerwetenschappers die zich willen documenteren over hun onderwerp helpen we graag verder met advies over literatuur en over bronnen. Bij een eerste bezoek kan je het onderzoek even doorspreken met een archivaris. Deze vertaalt je onderzoeksvraag naar de juiste bronnen. Uiteraard krijg je een gestoffeerder antwoord indien je je bezoek vooraf aankondigt en ons vooraf even contacteert. We geven ook graag advies over hoe je je onderzoek moet aanpakken, zodat je meer resultaat haalt uit je opzoekingen. Je moet het onderzoek echter wel zelf doen.

Om je te helpen bij het onderzoek heeft CAVA een aantal hulpmiddelen ontworpen die je op deze site terugvindt. Met onze online catalogus kan je met één zoekopdracht vlot zoeken in al onze archieven en collecties, zowel in de handbibliotheek als in de erfgoedobjecten. Onze online bibliografie en wetenschappelijke handbibliotheek bieden je achtergrondinformatie over de geschiedenis van het vrijzinnig-humanistisch gedachtegoed en haar beweging, over thema’s zoals abortus, euthanasie, gelijkberechtiging, seksualiteit en relatie tussen kerk en staat. Ook publicaties die de link maken met het onderzoeksveld van secularism and nonreligion vind je er terug. Onze onderzoeksgids Op zoek... De evolutie van het vrijzinnig humanisme in Vlaanderen sinds de Tweede Wereldoorlog geeft al veel thematische onderzoekssuggesties. Die staat integraal online.

In onze erfgoedfiches bieden we informatie over specifieke vrijzinnig-humanistische organisaties of personen, compleet met details over de omvang van hun archief. Onze vrijzinnige erfgoedkaart geeft een overzicht waar de archieven van vrijzinnig-humanistische verenigingen en personen worden bewaard.

Heel wat bronnen, vooral tijdschriften, foto’s en affiches, zijn gedigitaliseerd. Je kan die vanuit de online catalogus direct in digitale vorm raadplegen. Is dat niet het geval, dan ben je van harte welkom in de leeszaal. Wij publiceren geregeld (historische) artikels over de vrijzinnigheid in Vlaanderen en Brussel en over andere vrijzinnig-humanistische onderwerpen. Je vindt uiteraard ook heel wat literatuur in de centrale bibliotheek van de universiteit.

Voor studenten, assistenten en professoren die op zoek zijn naar onderzoekssuggesties, heeft CAVA lijsten van onderzoekslijnen en -onderwerpen gemaakt. Voor deze onderzoeksthema's zijn we zeker dat we, eventueel samen met andere instellingen, genoeg bronnen hebben. Door zo'n thema te kiezen draag je bij tot de kennis over de geschiedenis van de vrijzinnigheid en het vrije denken. Als je zo een thema kiest, willen we je graag wat begeleiden bij je werk, zonder je promotor voor de voeten te lopen uiteraard. Prof. dr. Frank Scheelings kan voor sommige thema’s ook als (co-)promotor optreden.

We doen ook graag projecten met professoren en vakgroepen. In vakgroepen waar historische onderwerpen aan bod komen, kan de archivaris in het begin van het academiejaar de CAVA-onderwerpen komen toelichten. Indien je een onderzoekslijn of -project wil opzetten waarin de archieven van CAVA een rol kunnen spelen, zullen we dat graag ondersteunen. Ook hiervoor kan de onderwerpenlijst of het archievenoverzicht misschien inspirerend werken. Neem voorafgaand contact met ons op, zodat we jouw studenten (en assistenten) adequaat kunnen verder helpen. Het team van CAVA is zoveel mogelijk samengesteld uit wetenschappelijke medewerkers die historische, archivistische en/of erfgoedexpertise hebben.

In de archieven kan je, behalve over dit onderwerp, ook heel veel vinden over andere onderwerpen. Omdat zowel de vrijzinnigheid als de universiteit zich met maatschappelijke vraagstukken bezig houden, zijn die allemaal in onze collecties terug te vinden. Denken we maar aan pakweg ecologische geschiedenis, strijd tegen fascisme, geschiedenis van het officieel onderwijs, vredesproblematiek ... En dat zijn slechts enkele voorbeelden; er is veel meer.

Onderzoekslijn: de geschiedenis van de vrijzinnigheid en de secularisering van Vlaanderen vanaf WOII

In 2021 bestaat het Humanistisch Verbond 70 jaar en bestaat deMens.nu 50 jaar. Voor de vrijzinnigen in Vlaanderen wordt 2021 dus historisch een belangrijk jaar. Er is heel wat onderzoek mogelijk over de geschiedenis van de vrijzinnigheid in Vlaanderen. In dat kader zijn diverse historische onderwerpen zeer relevant. De kerken lopen leeg, steeds meer mensen behouden zich het recht voor om zelf keuzes te maken in belangrijke zaken die vroeger strijdpunten van het vrijzinnig humanisme waren. Ten eerste verdient het brede institutionele kader, dat vooral na 1970 werd uitgebouwd, verder onderzoek. Ten tweede is de evolutie van de humanistische opvattingen zelf interessant. Dat vergt geen filosofisch onderzoek, maar eerder een kijken naar de praktijk.